De juridische schimmigheden van een huwelijk

Bij de presidentiële familie waren de autoraces ten strengste verboden, ze behoorden tot de weinige misdrijven die niet met geld konden worden afgehandeld. De jonge chauffeurs – er was nog nooit iemand gearresteerd die ouder was dan zesentwintig – werden doorgaans op het politiebureau vastgehouden en afwisselend door verschillende agenten afgeranseld. Een volstrekt gangbare en voor deze breedtegraad zelfs onschuldige praktijk.

En zo werd Leyla drie keer per dag door een jonge politieman in opleiding afgehaald en met handboeien om naar de verhoorkamer gebracht. Het was dezelfde jongen die haar water en eten bracht – spichtig, klein van gestalte en met de trieste blik van de eeuwige verliezer. De verhoorkamer was groot en leeg, op een smalle tafel en twee stoelen na. Hij bond Leyla’s polsen en enkels vast. Terwijl hij dat deed, voegde de tweede leerling-agent zich bij hen: een geopereerde hazenlip, twee gouden tanden en verder symmetrische trekken met licht gebogen wenkbrauwen, die niet bij het onderste gedeelte van zijn gezicht wilden passen. Ze zou hem herkennen, wanneer en waar dan ook. Zijn rechterhand dwaalde langzaam over Leyla’s dijbeen, bleef hangen bij haar schaamstreek, vond zijn weg naar haar slipje, richtte daar rustig en vastberaden zijn onheil aan en hield alleen even op om het snot weg te vegen dat Leyla uit de diepte van haar keel in zijn gezicht had geslingerd. Misschien beviel Leyla’s ondoordringbare trots hem wel. Toen hij klaar was, sloeg hij haar een paar keer zo hard in haar gezicht dat ze het bewustzijn verloor. Toen ze weer bijkwam, proefde ze bloed in haar mond en voelde ze een hand op haar borst.

Leyla’s balletlerares had haar al vroeg de drie basisvormen van pijn geleerd: constructieve, destructieve en chronische pijn. Het menselijk lichaam was niet geschikt voor ballet – om te kunnen dansen, moest het zichzelf overwinnen. Leyla wende eraan met pijn te dansen; meestal ging het om kneuzingen, ontstekingen ontstaan door overbelasting, pijn aan de lendenwervelkolom en aan de gewrichten. Zolang de pijn constructief bleef, was hij van ondergeschikt belang. Maar als Leyla door een blessure niet kon optreden, huilde ze. Alleen en in bed, zoals de meeste mensen dat doen.

Minstens een halfuur gebeurde er niets. Een gedrongen man kwam loom binnen met een kop thee. Hij had kleine, scherpe tanden die zich verdrongen in zijn mond, dikke gebarsten lippen, en in contrast daarmee piepkleine ogen. Tijdens het verhoor stak hij een suikerklontje in zijn mond, achter de rij vergeelde tanden, en slurpte hij zijn thee door de suiker heen naar binnen. Leyla gaf geen antwoord en raakte haar thee niet aan. Ze probeerde zich er niet uit te praten, ze vroeg niet om vergeving, ze keek alleen maar strak naar de monochrome muur recht boven de kruin van de politieagent. Leyla verlangde naar de vuiligheid van haar cel.

Daar in die cel, waar geen enkele beweging mogelijk was, herinnerde Leyla’s lichaam zich volledige balletten en de afgifte van endorfine tijdens een geslaagde opvoering. Het Zwanenmeer was de eerste balletvoorstelling die Leyla in het Bolsjojtheater had gezien. Samen met haar vader en moeder. Leyla had het liefst de rol gedanst van de prins die een enorm verlangen naar een wonderlijk wezen voelt, een niet-voorgeprogrammeerde liefde. Ze zag zichzelf al staan voor de geschilderde bossen in het zachte violette licht. De agonie van de zwaan bevrijdde haar van haar eigen doodsstrijd, ze raakte in vervoering door de dans, de vorm, de pas de deux, zelfs door de maillots en de tutu. Ze liep op spitzen. Haar bewegingen werden sneller en duidelijker, en zijzelf volmaakt. Ze was weer een danseres, haar partner tilde haar op. In het derde bedrijf draait de zwaan tweeëndertig fouettés, de beruchte pirouettes op één been. Ze had Het Zwanenmeer verschillende keren samen met Altay gezien, want hij hield ervan in de duisternis van het theater ongestraft naar de gespierde mannenlichamen te kijken. Op een avond in het Mariinskitheater – ze waren toen al verloofd – begon Altay midden in de voorstelling te giechelen, waarop de mensen naast hen verontwaardigd naar de onruststoker keken. ‘Leyla, het meer, de zwanen, dat is toch je reinste cruising area,’ zei Altay. Ook Leyla barstte nu in lachen uit en ze moesten naar buiten. Die ochtend in de gevangenis had Leyla bloedingen en ze wist niet zeker of dat nu goed voor haar was of niet.

Tijdens de volgende ondervraging wilde de politieagent praten over haar vader, die zich blijkbaar grote zorgen maakte. Bovendien vroeg hij of Leyla’s echtgenoot haar nog wel

als vrouw wilde, nu ze toch de eer van haar hele familie door het slijk haalde. Hij hijgde en boog zich zo dicht naar Leyla’s gezicht toe dat ze zijn zurige adem rook. Leyla riep dat hij haar vader en vooral haar man erbuiten moest laten. Toen voelde ze een klap. De grond deinde onder haar voeten, haar evenwichtsgevoel liet haar in de steek. Leyla concentreerde zich en keek naar zijn verouderde gezicht. Ze probeerde er iets van af te lezen, maar zag niets dan verwondering. Een kakkerlakkenfamilie flaneerde onaangedaan over de vloer. Leyla gilde tot drie mannen haar hoofd tegen de vloer drukten, die bezaaid was met snot, sigarettenpeuken en lege schillen van zonnebloempitten. De kakkerlakken haastten zich dicht langs haar mond voorbij. Leyla had de twijfelachtige eer de eerste gearresteerde vrouw te zijn, en kreeg de behandeling die daarbij hoorde.

Het arrestatiebevel voor de zelfbenoemde autocoureurs moest duidelijk maken dat een opstand, of die nu was ontstaan uit verveling of als voortzetting van de Arabische Lente, zinloos was. In de regel werden de jongelui tien dagen opgesloten, onafhankelijk van invloed, inkomen of de clan waartoe ze behoorden. Tijdens die periode brak de commissaris zich het hoofd over hoe hij die verwende nesten berouw moest bijbrengen – de enige waarden die voor hen iets betekenden waren immers geld en macht. Tien dagen waren te lang voor een bekering en te kort voor heropvoeding. De commissaris wilde de werkkampen terug.

Leyla voelde hoe haar voeten werden opgetild en trapte uit alle macht om zich heen. Daarna hoorde ze een zee van stemmen, variërend in volume en toon. Ze sloot haar ogen en luisterde naar haar ademhaling om die onder controle te krijgen. Als Leyla aan Giselle dacht, kwam alles weer boven: Jonouns geur drong in haar neus, ze herinnerde zich de fijne blonde haartjes op Jonouns dijbenen en haar barnsteenkleurige haar, waar Leyla haar hoofd zo graag in stak. Het verlangen naar Jonouns lichaam werd een doffe pijn. Er klonken schrille kreten aan het einde van de gang en Leyla droomde weer weg naar de dans van de Willi’s, ze trapte met de punt van haar schoen een laatste keer hard in het terpentijnhars, trok de lintjes van haar spitzen strak aan en betrad het podium van het Bolsjoj. Dit was het podium waarnaar ze haar hele leven had verlangd, het waren die twee meter hoogteverschil, onzichtbaar voor de toeschouwer, die ideaal waren voor de klassieke dans.

Toen de commissaris de verhoorruimte binnenkwam, beefde ze over heel haar lichaam. Ze wist niet meer waar ze was en vroeg of er een raam open kon. In haar hoofd raasden

balletscènes in een verwarde galop rond, gezichten die ze allang was vergeten. Deze keer lukte het haar niet een herinnering vast te houden. Speeksel en bloed stroomden over haar lippen. De commissaris kreeg een kleur, hij was bang om blijvende sporen in Leyla’s gezicht achter te laten, haar vader was immers een man met connecties. Hij begon harder te roepen, toen dwong hij zichzelf te stoppen. Uiteindelijk zette hij zijn werk met hernieuwde kracht voort, zijn fantasie liet hem niet in de steek.

Leyla zou nooit meer kunnen worden wat ze ooit was geweest. Een ballerina. Dat had zij gewild en besloten. Natuurlijk had ze de pijn ingecalculeerd, dat was het probleem niet – Leyla was aan pijn en honger gewend. Waar ze niet op had gerekend, was dat ze het ballet zou missen. Niet als een mens naar wie je verlangt, maar als een drug die het lichaam plotseling wordt onthouden, en Leyla had het typische geheugen van een verslaafde. Als een beweging haar bijzonder goed lukte, werd ze high. Wat ze nu miste was de triomf over haar eigen lichaam. Ze probeerde haar verlangen met coke of mdma te onderdrukken, maar het werkte niet. Ze dacht dat het haar zou opluchten om niet meer te hoeven dansen – ze had genoeg van de voortdurende pijn, de overbelasting en uitputting, de angst voor blessures, de druk van de concurrentie en de permanente intriges. Wat ze wilde was rust, maar haar lichaam was aan de dagelijkse marteling gewend geraakt en verlangde naar meer. Leyla voelde zich een vreemde in haar eigen lijf.

Toen kreeg ze een handdoek en schone kleren, merkwaardig genoeg het t-shirt en de broek die ze twee maanden geleden in haar woning in Berlijn had achtergelaten. Onder de douche schrobde ze het vuil van zich af, streng in de gaten gehouden door twee weelderige agentes. Daarna werd ze naar een nieuw vertrek gebracht: twee grote ramen met tralies ervoor, een versleten linoleumvloer – en Altay.